Eén van de leukste dingen aan bloggen — of überhaupt online delen en zichtbaar zijn? Het schrijven en maken an sich, maar ook dat je in contact komt met mensen die dezelfde dingen leuk, mooi en interessant vinden als jij. Dus toen ik de recensie schreef over Het schooltje van Auschwitz, kreeg ik de vraag of ik De vroedvrouw van Auschwitz ook wilde lezen. Nou, je mag drie keer raaien: dát wilde ik wel. So I did en ik vertel je in deze recensie heel graag meer over dit boek.
De vroedvrouw van Auschwitz: hier gaat het over
Dit verhaal, over twee dappere vrouwen die omringd door duisternis en dood strijden voor nieuw leven, is op waarheid gebaseerd. Het gaat over ongekende moed, over onverminderd hoop houden terwijl alles verloren lijkt en over een waanzinnige veerkracht.
In 1942, in Polen, duwen soldaten Ana Kaminska door de poorten van Auschwitz. Door een lelijke speling van het lot staat Ester naast haar, wat later hun redding blijkt te zijn. Ana verklaart bij de selectie — links is blijven leven, rechts is linea recta de gaskamer in — dat ze vroedvrouw is. Ze benoemt Ester ter plekke tot haar assistent en de twee komen daarmee samen in de barak voor zwangere vrouwen. Daarmee ligt het lot van de moeders en hun kindjes nu in hun handen.
De SS’ers vragen gruwelijke dingen van de vrouwen, zoals het doden van de pasgeborenen, maar ze weigeren eraan mee te werken. Uiteindelijk mogen streng geselecteerde babytjes blijven leven, met name de kleintjes met blonde haartjes.
Maar al snel blijkt ook hier een verborgen agenda achter te zitten. Zodra de SS-soldaten een blonde baby uit de armen van een kersverse moeder trekken om de kleine op te laten groeien bij een Duits gezin, beseft Ester dat er toch ook hoop achter deze wrede dood schuilt. Het kind kan blijven leven — en zelfs al is dat ergens anders in plaats van bij de eigen moeder, is dát waar het uiteindelijk om gaat.
Ana en Ester bedenken een list, zodat de kinderen en hun moeders elkaar na de oorlog kunnen terugvinden. In het geheim tatoeëren ze de kampnummers van de moeders onder de okseltjes en daarmee creëren een spoor dat in betere tijden de weg terug naar elkaar wijst.
— uit De vroedvrouw van Auschwitz
De recensie van De vroedvrouw van Auschwitz
Dit verhaal is zo aangrijpend, zo verschrikkelijk gruwelijk, dat je je bijna niet kan voorstellen dat het geïnspireerd is op een waargebeurde verhaal — dat van de Poolse vroedvrouw Stanislawa Leszczyńska. In eerste instantie moest ik wat wennen aan de wisseling tussen de perspectieven, want je gaat van Ana naar Ester en weer terug. Dat goed kunnen schakelen kost me altijd een paar hoofdstukken en is dus puur persoonlijk, maar zodra dat lukte, werd ik in het verhaal gezogen en kwam ik er pas na de laatste bladzijde weer uit. En zelfs daarna moest ik dit nog even laten landen en kon ik niet direct aan een nieuw boek beginnen.
De schrijfstijl is erg fijn. Ik vind dat Anna Stuart een mooie balans vond tussen het beschrijven van het lijden en toch de verbondenheid, de liefde, de hoop en strijd voelen. Niets lijkt mooier te zijn gemaakt dan het was. Wat ik ook prettig vind aan de manier van schrijven, is dat ik in De vroedvrouw van Auschwitz dingen las die ik nog in geen enkel ander oorlogsboek tegenkwam. Denk aan vrouwen die in het voorjaar bij het opkomen van de eerste grassprieten daaraan zogen, zodat ze een beetje vocht binnenkregen. Dat maakte het verhaal voor mij nog raker en beeldender, wat me soms ook wel echt tot tranen roerde.
En tóch — hoe onmenselijk dit ook is — geeft De vroedvrouw van Auschwitz hoop. Hoop, dat er altijd licht te vinden is, zelfs al is het nog zo donker. Dat we, ondanks alles, toch solidair kunnen zijn met elkaar. Dat we, als er echt nood aan de mens is, elkaar kunnen helpen. Laten we ook dat alsjeblieft nooit vergeten.
