Als jong meisje had ik al een paar interesses — die ik nu nog steeds heb: lezen, WOII en verhalen vertellen. In het verhaal rondom lezen en WOII neem ik je op Instagram mee, maar hier vertel ik je graag meer over Het schooltje van Auschwitz. Toen ik van uitgeverij Rainbow een mail ontving over aangrijpende oorlogsverhalen, vroeg ik gelijk om recensie-exemplaren. Ik begon met dit waargebeurde en aangrijpende verhaal over een heldhaftige vrouw en kleine spoiler: ik kon het bijna niet meer wegleggen. Maar laat me je eerst vertellen waar dit boek over gaat.
Het schooltje van Auschwitz
Het schooltje van Auschwitz vertelt je het waargebeurde verhaal van de enorm moedige vrouw die vrijwillig op de trein stapte en hoop bracht naar één van de donkerste plekken denkbaar. Het is 1943 als de Duitse Helene Hannemann tegen al haar verwachtingen in toch die zware laarzen de trap achter haar Berlijnse voordeur op hoort stampen.
Haar man en kinderen moeten vanwege hun Roma-achtergrond worden weggevoerd en hoe vaak de soldaten haar ook vertellen “dat zij echt niet mee hoeft”, weigert Helene haar man en kinderen in de steek te laten. Het complete gezin wordt gedeporteerd naar Auschwitz.
Het is zwaar, daar. Maar als kamparts Josef Mengele haar vraagt om in één van de barakken een schooltje te starten, grijpt Helene deze kans met twijfel en toch beide handen aan. Ze hoopt dat ze met deze aanstelling als schoolleidster het leven voor de kinderen in dit vreselijke kamp kan verbeteren.
Hoewel ook zij zwaar te lijden heeft, weet Helene de kracht, de moed, de hoop en het doorzettingsvermogen op te brengen om voor honderden kinderen te zorgen en ze te proberen te beschermen tegen het kampleven.
Je leest onder de afbeelding wat ik van Het schooltje van Auschwitz vind. 👇🏻
Een boek dat je niet loslaat — zelfs niet nadat je het weglegt
Hoeveel ik ook kan genieten van een ‘feel good-‘boek — dit is er daar natuurlijk niet eentje van. Dit boek grijpt je bij de kladden, de lurven en de strot en laat je absoluut niet meer los. Het schooltje van Auschwitz is zo’n boek waar je iedereen over wil vertellen (en dat doe ik dus ook), omdat het echt een must read is. Opdat dit nooit meer gebeurt.
Voordat dit verhaal je volledig in de greep neemt, noemt de auteur dit het moeilijkste boek dat-ie ooit schreef. Niet vanwege formele problemen met het schrijven of dilemma’s over waar hij met het verhaal heen wilde. Nee, wat hem zorgen baarde, was dat “hij niet in staat zou zijn om de grootsheid van Helene Hannemanns ziel in de zinnen op deze bladzijdes te vangen.”
Wat mij betreft is dit wél gelukt. Het schooltje van Auschwitz lees je vanuit het perspectief van Helene, waardoor je je met haar identificeert en tegelijkertijd geïnspireerd voelt door haar kracht, moed en doorzettingsvermogen. Ondanks dat het een heel triest verhaal is en ik regelmatig met tranen over de wangen met dit boek in m’n handen zat, leest het niet als zwaar of als ‘hier moet ik me doorheen zien te ploegen’. De schrijfstijl vind ik heel prettig en voert me echt mee — zo ver dat ik dit boek bijna in één adem uitlas.
Dit verhaal slingert je heen en weer tussen ‘zie je wel, er is altijd hoop’ en de weerzinwekkende vraag ‘hoe kunnen mensen tot dit soort wreedheden in staat zijn?’. Met mijn interesse in menselijk gedrag en psychologie vind ik dit ook zo’n eng (en) raak stuk uit dit boek: “Het intieme gebaar bracht me van mijn stuk. Ik zag de nazi’s liever als onmenselijke monsters. Hoe menselijker ze zich gedroegen, hoe enger ze werden, omdat dat betekende dat iedereen van ons in staat was om net zo verschrikkelijk te worden als zij.” Mocht ook jij dit interessant vinden, dan heb ik naast deze boekentip ook een filmtip voor je: ga Nuremberg kijken.
Lange recensie kort: lees Het schooltje van Auschwitz. Het is het meest intense, indrukwekkendste, aangrijpendste en liefdevolste oorlogsverhaal dat ik tot nu toe las.
Goed om te weten: dit boek is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Veel van de personen in dit boek bestonden écht. Maar het is een roman en daarmee dus toch ook historische fictie. De auteur, Mario Escobar, studeerde geschiedenis en duikt graag helemaal in bepaalde periodes. Hij heeft een speciale fascinatie voor personen die onorthodoxe keuzes maken — en dat is prachtig omschreven in dit boek.
